ناگفته نماند كه دارسى هيچ‌وقت به ايران نيامد و امتياز را نماينده‌ى او ماريوت به وكالت از طرف او امضا كرد كه اين نكته هم افسانه‌ى تحصيل امتياز را كه در بالا ذكر شد به كلى بىاعتبار ساخت . امتيازنامه دارسى داراى صحه‌ى شاه و امضا و مهر اتابك ( ميرزا على اصغر خان امين السلطان صدراعظم ) و ميرزا نصر اللّه خان مشير الدوله ( پدر حسن پيرنيا مشير الدوله و حسين پرنيا موتمن الملك ) و نظام الدين غفارى مهندس الممالك است و در دفاتر ديوانى به ثبت و ضبط رسيده است « 1 » . به موجب فصول هشتم و نهم و شانزدهم امتيازنامه ، دارسى تعهد كرده بود كه در ظرف مدت دو سال پس از عقد امتياز ، شركتى براى بهره‌بردارى از امتياز مزبور تشكيل دهد و پس از تشكيل شركت ، بيست هزار ليره نقد ، معادل بيست هزار ليره سهام پرداخت شده ، شركت مزبور را به دولت ايران تسليم نمايد . البته از ساير وجوهى كه نماينده‌ى دارسى هنگام مذاكرات در تهران خرج كرده و مواعيدى كه داده بود ، در جايى ذكر نشده است . فقط آنچه بعدها محقق و معلوم شد ، اين بود كه كتابچى خان حق دلالى خوبى از اين معامله برد و توانست براى خود و اولادش زندگانى با رفاهى در اروپا تهيه نمايد و به قرارى كه جرايد صدر مشروطيت به كرات ذكر كرده‌اند ، نماينده‌ى دارسى در حدود ده هزار ليره هم به اتابك و مشير الدوله مهندس الممالك نقد پرداخت و شايد مخارج ديگرى هم كرده است كه اطلاع دقيقى از آن در دست نيست . پس از آن‌كه دارسى اولين شركت را تشكيل داد و طبق مواد امتيازنامه بيست هزار ليره نقد و بيست هزار ليره سهام به دولت ايران تسليم نمود ، معلوم شد كه جزء تعهدات خصوصى او اين بوده است كه سهامى معادل ده هزار ليره به اتابك و پنج هزار ليره به مشير الدوله و پنج هزار ليره هم به مهندس الممالك به عنوان تعارف تسليم نمايد و اطلاع صحيحى در دست مىباشد كه دارسى به تمام تعهدات خود عمل كرد و سهام مزبور را به اشخاص نامبرده تسليم نمود . اين سهام در ابتدا قيمتى نداشت و كسى خريدار آن نبود ولى در خلال جنگ اول بين المللى و بعد از آن‌كه سهام مزبور قيمت خوبى پيدا كرده بود ، ورثه‌ى اتابك و مهندس الممالك آن‌ها را به قيمت نازلى به چند نفر از اتباع انگليسى مقيم تهران فروختند . ورثه‌ى نصر اللّه خان مشير الدوله يعنى حسن و حسين پيرنيا سهام خود را تا موقعى كه حيات داشتند ، نفروختند و هر سال سود آن‌ها

--> ( 1 ) - « مدت امتيازنامه دارسى 60 سال و ابتداى آن از هشتم صفر 1319 ( 28 مه 1901 مسيحى ) و حوزه‌ى امتياز سراسر خاك ايران به استثناى ايالات خراسان و مازندران و استرآباد ( گرگان كنونى ) آذربايجان بود » ( نقل از كتاب « گنج شايگان » تأليف سيد محمد على جمال‌زاده ) .